Boşanma süreci, eşlerin evlilik birliğini sona erdirmesiyle hukuki bir boyut kazanır. Bu süreçte, en çok karşılaşılan sorunlardan biri de mal paylaşımıdır. Boşanma sonrası eşler arasında malların nasıl paylaşılacağı, Türk Medeni Kanunu’na göre belirlenen kurallara tabidir. Mal paylaşımı davası, tarafların evlilik süresince edindikleri malların eşit ve adil bir şekilde bölüştürülmesini sağlar. Bu makalede, boşanma sonrası mal paylaşımı ile ilgili merak edilenleri detaylı bir şekilde ele alacağız.
Boşanmada Mal Paylaşımı Nedir?
Boşanmada mal paylaşımı, evlilik süresince edinilen malların iki eş arasında nasıl paylaştırılacağını belirleyen hukuki bir süreçtir. Türk hukukunda, mal paylaşımı “edinilmiş mallara katılma rejimi” esasına dayanır. Bu rejime göre, evlilik sırasında eşlerin kazandıkları ve edindikleri tüm mallar, her iki eşin de ortak malı sayılır ve boşanma durumunda eşit şekilde paylaşılır.
Mal Rejimleri Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilikte geçerli olan dört farklı mal rejimi bulunur. Boşanma durumunda hangi mal rejiminin geçerli olduğu, eşler arasındaki anlaşmaya ve yasal süreçlere göre belirlenir:
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi: Yasal mal rejimi olarak kabul edilir. Eşler, evlilik süresince edindikleri mallarda eşit hak sahibidir. Mal paylaşımı yapılırken, her iki taraf da mallar üzerinde eşit hakka sahiptir.
Mal Ayrılığı Rejimi: Taraflar, evlilik öncesinde yaptıkları bir sözleşme ile mal ayrılığı rejimini seçebilir. Bu durumda, her eşin kendi malı kendine aittir ve boşanma sırasında mal paylaşımı yapılmaz.
Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi: Bu rejim, mal ayrılığı rejimi ile edinilmiş mallara katılma rejiminin birleşimi gibidir. Evlilik süresince edinilen mallar, boşanma durumunda eşit şekilde paylaştırılır, ancak kişisel mallar paylaşılmaz.
Mal Ortaklığı Rejimi: Bu rejimde, eşler tüm mallarını ortak mal olarak kabul eder ve boşanma halinde ortak mallar iki taraf arasında paylaştırılır.
Edinilmiş Mal Nedir?
Mal paylaşımı sırasında en önemli kavramlardan biri edinilmiş maldır. Türk Medeni Kanunu’na göre edinilmiş mal, evlilik süresince her iki tarafın da ortak katkısıyla elde edilen malları ifade eder. Bu mallar şunları kapsar:
- Eşlerin çalışarak elde ettiği kazançlar (maaş, ücret, serbest meslek kazancı vb.)
- Sosyal güvenlik ve emeklilik hakları
- Kişisel malın gelirleri (örneğin, kiraya verilen bir mülkün geliri)
- Evlilik süresince edinilen taşınır ve taşınmaz mallar (ev, araba, yatırım araçları)
Kısacası, eşlerin birlikte yaşarken edindiği her tür mal, edinilmiş mal olarak kabul edilir ve boşanma sonrasında paylaşılmaya tabidir.
Kişisel Mal Nedir?
Evlilik süresince edinilen her mal ortak sayılmaz. Türk Medeni Kanunu’na göre bazı mallar, kişisel mal sayılır ve mal paylaşımına dahil edilmez. Kişisel mallar şu şekilde tanımlanır:
- Eşlerin evlilik öncesinde sahip olduğu mallar
- Evlilik sürecinde miras yoluyla elde edilen mallar
- Karşılıksız kazanılan mallar (bağış vb.)
- Kişisel kullanım eşyaları (örneğin, özel kıyafetler, takılar)
Bu tür mallar, boşanma sonrası paylaşılmaz ve sahibinde kalır.
Mal Paylaşımı Davası Nasıl Açılır?
Boşanma sürecinde taraflar, mal paylaşımı konusunda anlaşamadığında mal paylaşımı davası açabilir. Mal paylaşımı davası, boşanma davası sonuçlandıktan sonra açılır ve bu davada hangi malların nasıl paylaşılacağına karar verilir. Dava şu aşamalardan geçer:
Mal Bildirimi: Eşler, sahip oldukları mal varlıklarını mahkemeye bildirir. Bu mal varlığı, edinilmiş ve kişisel malların ayrıştırılmasını içerir.
Değer Tespiti: Mahkeme, mal varlığının değerini belirlemek için bilirkişi görevlendirir. Bu süreç, özellikle taşınmaz malların (ev, arazi vb.) değerinin tespit edilmesi açısından önemlidir.
Paylaşım Kararı: Mahkeme, hangi malların edinilmiş mal, hangilerinin kişisel mal olduğuna karar vererek mal paylaşımını gerçekleştirir.
Mal Paylaşımı Davası Ne Kadar Sürer?
Mal paylaşımı davaları, tarafların anlaşma düzeyine ve mal varlığının karmaşıklığına bağlı olarak değişir. Eğer taraflar arasında anlaşmazlık varsa, dava birkaç yıl sürebilir. Ancak taraflar anlaşmalı bir şekilde mal paylaşımı yaparsa, süreç daha kısa sürede tamamlanabilir.
Mal Paylaşımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Miras Malları: Evlilik sürecinde miras kalan mallar kişisel mal olarak kabul edilir ve paylaşılmaz.
- Borçlar: Edinilmiş mallar paylaştırılırken, eşlerin evlilik süresince yaptığı borçlar da hesaba katılır. Eğer borçlar ortaklaşa yapılmışsa, bu borçlar da paylaşılmalıdır.
- Katkı Payı Davası: Eşlerden biri, diğerinin kişisel malının değerini artırmak için önemli bir katkıda bulunmuşsa, katkı payı davası açarak bu katkısını talep edebilir.
Sonuç:
Boşanma sürecinde mal paylaşımı, eşlerin ekonomik durumlarını etkileyen önemli bir aşamadır. Edinilmiş mallara katılma rejimi, eşlerin evlilik süresince birlikte edindikleri malların adil bir şekilde paylaşılmasını sağlar. Ancak bu süreçte hukuki bilgi ve profesyonel destek almak, haklarınızın korunması açısından büyük önem taşır. Mal paylaşımı davaları karmaşık olabileceği için bir boşanma avukatından destek almak süreci daha kolay hale getirebilir.
İÇİNDEKİLER
